به جهت عطف بر « وَ لا تَقْرَبا » باشد . مراد از اين شجره على الاشهر نهال گندم است و در بعضى روايات وارد شده كه آن شجرهء علم محمد و آل محمد است كه حق تعالى ايشان را بر جميع خلق بر گزيد و مراد از عدم تقرب به آن ، عدم خواهش آن مرتبهء عظيمه است چنانچه در اوايل سورهء بقره شنيدى . فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطانُ پس وسوسه كرد مر آدم و حوا را شيطان به اين معنى كه آدم و حوا را بتوهم انداخت كه آن لعين ناصح و معين ايشانست لِيُبْدِيَ لَهُما تا عاقبت آشكار گرداند مر ايشان را ما وُورِيَ آنچه پوشيده كرده شده بود عَنْهُما از آدم و حوا مِنْ سَوْآتِهِما از عورات ايشان وَ قالَ و گفت شيطان و وسوسه نمود مر آدم و حوا را : ما نَهاكُما نهى نكرد و باز نداشت شما را رَبُّكُما پروردگار شما عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ از تقرب ايندرخت إِلَّا أَنْ تَكُونا مَلَكَيْنِ مگر به جهت كراهت داشتن اينكه شما باشيد جاويد ماندگان در بهشت زيرا كه اگر تقرب به اين شجرهء ممنوعه شما را ميسر شود يكى از اين دو امر براى شما حاصل ميگردد ، گفته‌اند كه : اين آيت دلالت ندارد بر اينكه ملائكه افضل از انبياء باشند زيرا كه مراد از بودن ايشان ملائكه آن نيست كه حقيقت ايشان منقلب بحقيقت ملكى شود تا ثابت شود كه ملائكه افضل از انبياء باشند ، زيرا كه قلب حقايق معلوم البطلان است پس مراد آن خواهد بود كه بعضى از كمالات فطريه مثل استغناء از اطعمه و أشربه كه براى ملائكه حاصل است براى ايشان نيز حاصل باشد ، و اينمعنى اصلا دلالت بر افضليت ملائكه ندارد . وَ قاسَمَهُما اى و أقسم لهما يعنى و قسم خورد شيطان براى آدم و حوا . و ايراد « قاسم » بصيغهء مفاعله به جهت مبالغه است إِنِّي لَكُما لَمِنَ النَّاصِحِينَ بدرستى كه من شما را البته از نصيحت كنندگانم . فَدَلَّاهُما پس فرود آورد شيطان ايشان را از آن منزل رفيع بِغُرُورٍ بسبب